Pompy ciepła – działanie i rodzaje

Pompy ciepła są jednym z najbardziej innowacyjnych i ekologicznych sposobów na ogrzewanie domu. Dzięki wykorzystaniu odnawialnej energii, jaką jest energia termiczna zawarta w powietrzu, ziemi czy wodzie gruntowej, pompy ciepła pozwalają obniżyć koszty ogrzewania oraz zmniejszyć emisję szkodliwych substancji do atmosfery. W dzisiejszym artykule przyjrzymy się bliżej tematowi pomp ciepła – ich działaniu oraz różnym rodzajom.

1. Jak działają pompy ciepła?

Pompa ciepła to urządzenie przetwarzające niskotemperaturowe źródło energii (powietrze, gleba lub woda) na wysokotemperaturowe medium grzejne dla potrzeb budynku mieszkalnego lub użytkowego.

Proces ten polega na pobieraniu energii ze środowiska zewnętrznego za pomocą specjalnie zaprojektowanego układu chłodniczego i dostarczeniu jej do instalacji centralnego ogrzewania lub systemu podgrzewania wody użytkowej.

W skrócie można powiedzieć, że pompa ciepła „przesuwa” temperaturę pomiędzy dwoma miejscami: wnętrzem budynku a otoczeniem zewnętrznym.



Działanie tego urządzenia opiera się głównie na zasadzie termodynamicznej, znanej jako cykl Carnota. W uproszczeniu można powiedzieć, że pompa ciepła wykorzystuje różnicę temperatur pomiędzy dwoma miejscami do przepompowania energii cieplnej.

W procesie tym kluczową rolę odgrywa czynnik chłodzący – substancja płynna lub gazowa o właściwościach umożliwiających szybkie i efektywne pobieranie oraz oddawanie energii.

2. Rodzaje pomp ciepła

Istnieje kilka rodzajów pomp ciepła, które różnią się między sobą sposobem pozyskiwania i wykorzystywania energii ze środowiska zewnętrznego:


– Pompy powietrzne (powietrze-powietrze) – najpopularniejsze rozwiązanie w Polsce; energia jest pobierana bezpośrednio z otoczenia za pomocą wentylatora;

– Pompy gruntowe (ziemia-woda) – wymagają instalacji poziomego lub pionowego systemu rur układanych pod ziemią; dzięki temu mogą pracować przez cały rok niezależnie od warunków atmosferycznych;

– Pompy wody (woda-woda) – korzystają z dostępności źródła wody gruntowej o stałej temperaturze przez cały rok;

– Hybrydowe pompy ciepła – łączą w sobie dwie różne technologie, np. pompę powietrzną z kotłem gazowym lub piecem na biomasę.

3. Zalety i wady pompy ciepła

Pompa ciepła jest jednym z najbardziej ekologicznych sposobów ogrzewania domu, ponieważ nie emituje spalin ani innych szkodliwych substancji do atmosfery.

Ponadto jej działanie jest bardzo efektywne – dla każdego zużytego kilowatogodziny energii elektrycznej może wytworzyć od 3 do nawet 5 kilowatogodzin energii cieplnej.

Kolejną zaletą jest możliwość wykorzystywania tej samej instalacji również do chłodzenia budynku latem (tzw. funkcja klimakonwektora).


Wśród wad należy wymienić przede wszystkim wysokie koszty zakupu oraz konieczność posiadania odpowiednio dobranego źródła niskotemperaturowej energii ze środowiska zewnętrznego.

Dodatkowo ważna jest regularna kontrola stanu urządzenia oraz jego serwisowanie przez specjalistów.

4. Wartości współczynnika COP i SEER

Jednymi z kluczowych parametrów określających jakość pracy pompy ciepła są wartości współczynnika COP (Coefficient of Performance) oraz SEER (Seasonal Energy Efficiency Ratio).

COP określa stosunek ilości dostarczonej energii cieplnej do zużytej energii elektrycznej, natomiast SEER jest miarą efektywności chłodzenia w sezonie letnim.


Im wyższe wartości tych współczynników, tym bardziej ekonomiczne i przyjazne dla środowiska będzie działanie pompy ciepła.

5. Podsumowanie

Pompy ciepła są coraz popularniejszym sposobem na ogrzewanie domu ze względu na swoją wysoką efektywność oraz niski wpływ na środowisko naturalne.

Dzięki różnym rodzajom pomp można dopasować urządzenie do indywidualnych potrzeb i warunków panujących w danym miejscu.


Warto jednak pamiętać o regularnym serwisowaniu instalacji przez specjalistów oraz dbać o odpowiednie źródło niskotemperaturowej energii z otoczenia – tylko wtedy korzystając z pompy ciepła możemy osiągnąć maksymalną jej wydajność i przyczynić się do zmniejszenia emisji szkodliwych substancji do atmosfery.

Nadchodzi era ekologicznego budownictwa, a pompa ciepła może być jednym z kluczowych elementów tego trendu. Dzięki nieustannemu rozwojowi technologii, pompy ciepła stają się coraz bardziej wydajne i dostępne dla przeciętnego konsumenta. Warto więc rozważyć jej zastosowanie w swoim domu lub budynku użytkowym – nie tylko ze względu na oszczędności finansowe, ale również troskę o środowisko naturalne.